[Ali İhsan Balı] - Dâhinin derdi enflasyon
Nuriye Akman
Sabah Gazetesi
Bilgisiyle direniyor
Ali İhsan Balı, 8 yaşında bir çocuk. Bursa Bisaş İlkokulu 2. sınıf öğrencisi. Olağanüstü belleği, muhakeme gücü, yaşının kapasitesini aşan ilgi alanı onu önce aile çevresinde, sonra okulunda, sonra da medyada yıldız yaptı. Ama büyükler şaşkınlıktan gurura uzanan bir yelpazede nefislerinin çektiği duyguyu giyinirken, çocuğun payına bunalım düştü. Çünkü herkes alkışın önce yücelttiğini, sonra ezdiğini unutmuştu. Ali İhsan şimdi, kendisine sorulan her soruyu bilmek zorunda hissediyor ve bilemediği sorular için annesine "Ayıp oldu mu" diye soruyor. Bir kez çocuğun farklılığı teşhirle tescillendiği için annenin ve öğretmenin verdiği "Kimse her şeyi bilemez" yanıtı yarayı tedavi etmiyor. Ali İhsan, artık kendi çocukluğunun hırsızı olmaya aday. Oyundan çaldığı zamanı burnunu ansiklopedilere gömerek geçiriyor. Zaten topundan başka bir oyuncağı yok. Gururunu, yoksulluktan korunma yolu seçmiş. Televizyonda reklâmını gördüğü çukulataları annesinden isteyiş biçimi, sadece zekâsının değil, duygularının da yaşının dışına çıktığını gösteriyor. "Anneciğim, biz bunlardan daha önce almış mıydık?"
Doğduğunda 5 kiloydu. Bugün yaşıtlarına göre oldukça çelimsiz. Çünkü o hayata etle, sütle, yumurta ile değil, bilgisiyle direniyor. Çok parası olduğunda en sevdiği yemek olan "ayran çorbası"nı, evlerinin yakınındaki bir ‘shopping center'dan Ezo Gelin çorbası ve pilavlık bulgur olarak çeşitlendirmek istiyor. Özal öldüğünde cumhurbaşkanı olmaya karar vermişti. Sonra düşündü: "Acaba fakirliğim buna engel olur mu?" Demirel'in de bir köylü çocuğu olduğunu öğrenince yüreğine sular serpildi. Şimdilerde, hastalıklara çare bulan bir bilim adamı olmayı düşlüyor.
Okul idaresi, depo olarak kullanılan odalardan birini Ali İhsan için kütüphaneye dönüştürmeye, bir bilgisayar temin etmeye hazırlanıyor. Basında çıkan haberlerden sonra ona sahip çıkmak isteyen çeşitli "gruplar"ın çocuğa faydadan çok zarar getireceğine inanan okul müdürü, onu kimseye kaptırmamaya kararlı. Ali İhsan'ı ek bir programla desteklemeyi ve onu şimdiye kadar görmediği sinema, tiyatro, sergi, maç gibi çeşitli etkinliklere götürmeyi düşünüyor.
Çocuklar renkli plastik hamurlardan ne çok heykelcikler yapar. Ya büyükler? Bedeniyle, ruhuyla sonsuz biçimlere açık bir çocuk hamurunu aynı hoşlukla yoğurabilir mi? Bilgi yoksulluğu yener mi?
Gel seninle biraz sohbet edelim. En çok ne yapmayı seviyorsun?
Ders ama bu dersler kolay geliyor. Ben de ansiklopedi okuyorum. Babamı bilgi yarışmasında açık farkla mağlup ediyorum. Annem beni tebrik ediyor.
Televizyonda neler seyrediyorsun?
Siyaset programlarını. Başkent Kulisi'ni, A Takımı'nı seyrediyorum. Savaş Ay güzel programlar çeviriyor. Hosteslerin yanmasına çok üzüldüm. Gaz kaçağı vardı orada. Zaten Japonya'da gaz kaçağından altı kişi öldü. Yüzlerce kişi yaralandı. Birde Gazi mahallesindeki suikasta çok kızdım.
Neden oldu bu olay?
Alevileri kızdırdılar. 17 polis yaralandı, 21 Alevi öldü. Biri Alevi dedesiydi. Türkiye'nin Gümrük Birliği'ne girmemesini istiyorlardı.
Sağlayabildiler mi sence?
Belki de. Daha belli değil. Çünkü Gümrük Birliği'ne daha zaman var.
"Yalan söylemem"
Seni en mutlu eden olay?
Yalan söylememem. Ben bu yaşıma kadar hiç yalan söylemedim. Bir de Gümrük Birliği'ne girmemiz. Çünkü ekonomimizi geliştirecek.
Bu seni nasıl etkileyecek?
Dolar, mark düşecek. Paramızın değeri artınca ben daha çok şey alacağım.
Şiir yazıyor musun?
Şair olamam ki. Şair ruhum yok.
Nasıl olur şair ruhlular?
Şiire âşık olurlar.
En çok neyi seviyorsun?
Yemeklerden ayran çorbasını. Futbolda Bursaspor'u, basketbolda Efes Pilsen'i, Bursaspor'u kendi ilim olduğu için, Efes Pilsen'i de Avrupa'ya gittiği için.
Bursaspor hakkında neler biliyorsun?
Kalede Ganiçev, sağ bek Ömer, orta sahada İbrahim, santrfor Mususi en sevdiğim oyuncular.
Bursa neden şampiyon olamıyor?
Rakipleri güçlü. çok forvet gerek.
Forvet ne demek?
Yani güzel oynayan, çok gol atan.
Galatasaray neden bu hallere düştü?
(Kızgın) Moral düşüklüğü yüzünden. Saffet kötü oynamaya başladı. 17 golle kraldı. Beşiktaşlı Ertuğrul'un bile gerisine düştü. Saftig kovuldu. (Oh canıma değsin anlamında eliyle göğsünü sıvazlıyor) Kayseri bile Galatasaray'ı yenebiliyor.
Spor haberlerini okuyorsun demek.
Bazı gazeteler tuttuğum takımlarla alay edince çok kızıyorum. Mesela Efes Pilsen için "Haydi Efes, sık nefes" diyorlar. Bazen de "Fener'den kral yok" diyorlar. Olur mu hiç?
Gazeteler hakkında ne biliyorsun?
Hürriyet, Türkiye'nin en eski gazetesi. 1947'de kuruldu. Sabah da büyük gazete, 1985'te kuruldu. En iyi yorum yapan Türkiye. Eve gazete almadığımız için hepsini okuyamıyorum. Bazen ev sahibimizden alıyoruz. Çünkü gazetenin temizi çok para. Köşe yazılarına çok şaşırıyorum. Ne güzel yazıyorlar.
En çok hangi ülkeyi görmek istersin?
Suudi Arabistan'ı. Hac vazifemi yapmak için. çok param olduğu zaman annem babam bir de ben Hacca gideceğiz.
Ekonomi ve politika
Türkiye'de çok para nasıl kazanılır?
Söylemeyeyim. Ayıp.
Söyle bakalım ne ayıp?
(Bağırarak) Namussuzlukla çok para kazanılır. Ama ben öyle yapmayacağım, alnımın teriyle kazanacağım. (Alnında ter varmış gibi siliyor) Namusumla kazanıp, paralarımı biriktireceğim, öyle hacıya gideceğim.
Namussuzlar nasıl para kazanıyorlar?
Hırsızlık yapıyorlar, bankaları soyuyorlar.
Nasıl?
Bazen tabancalı, bazen tabancasız. Emirlerine uymayanları öldürüyorlar.
Öğretmenin mi bilgili sen mi?
Öğretmenim benden yüzde 15 fazla. Ben yüzde 50 bilgiliyim. O da yüzde 65.
Öğretmenine öğretmek istediğin bir şeyler oluyor mu?
Tabii, o bana öğrettiğine göre ben de ona öğretebilirim. Bazen yanlışlarını düzeltiyorum.
Tarihte seni çok etkileyen olay ne?
Osmanlı'nın yıkılışı. O kadar dayandı sonra kötü kişiler tarafından yıkıldı. Yani yunanlılar ve İngilizler yıktı.
Osmanlı'nın hatası yok muydu?
Yeteneksiz padişahlar. Ekonomide de hatalar vardı.
Nasıl?
Bilmiyorum. (Kızarak) O son padişahlar yüzünden fakirleştiler. Hâlbuki 600 yıl ayakta kaldılar.
Osmanlının gücü neydi?
İmanı.
Bunlar kim öğretti?
Kendim. Kuruluşunu da yıkılışını da biliyorum.
Türkiye'de kaç parti var?
Mecliste 12. Yeni Demokrasi Hareketi'nin bir milletvekili var.
Yeni parti'nin başkanı kim?
Unuttum adını. Yemin ederim.
Tansu Çiller nasıl biri?
Enflasyonu düşürdü.
Düşürdü mü?
İki hafta önce enflasyon yüzde 156,8'den yüzde 149,8'e düştü ya.
Enflasyonun yüksek olması neden?
Kötü ekonomi, kötü partiler, bir de Tansu Çiller'in sebzelere, meyvelere, toptan eşyalara zam yapması.
Çiller, terörü önleyebildi mi?
Önlüyor, önlüyor. Teröristler azaldı ama her gün yeni birileri katılıyor. Onların da yarısı ölüyor, yarısı kalıyor.
Tamamen bitmesi için ne yapmalı?
Bilemem. Çiller'in yerinde olsam önce enflasyonu durdurmaya çalışırım. Çünkü enflasyon durursa askeri alanda daha güçleniriz. Böylece terörist saldırılara daha kolay karşı çıkarız. Memleketimizi teröristlerden arındırırız. Bunun için zam yapmamak lazım. Meyveler, sebzeler çok pahalı. Çilek yeni çıkmaya başladı. Annem geçen sene iki defa aldı.
Türk ordusu Kuzey Irak'a girdi. Ne düşünüyorsun?
Bence harekât başarıya ulaşacak.
Terörist örgütleri biliyor musun?
Dev-Yol, Dev-Sol, PKK Türkiye'de çalışıyor. Bir de Hamas var, İsrail'e saldırıyor.
Hangi partiyi beğeniyorsun?
DYP'yi. Başkanı kadın olsa bile.
Yani kadınlar başbakan olamaz mı?
Olur. Olabilirse tabii.
Hanımın nasıl biri olmalı?
Ev kadını olmalı.
Ama senin öğretmenin de bir kadın.
İsterse öğretmen olsun. Tabii kadınların da hakları var, istediği mesleği olabilir. Türkiye 30 milyon erkekle kalkınmaz.
Sınıf başkanı olarak en büyük sorunun?
Çocukların yaramazlığını engellemek için kızmak zorunda kalıyorum. Bazen de dövüyorum.
Her şeyi bilemezsin
Ali İhsan nasıl bir çocuk?
Ben kendim mi yani? İyi bir çocuk. Herkes gibi doğdum.
Kötü yönleri de var mı?
Bilgisizlik yönünden. Bilmediklerim var.
Her şeyi bilmek zorunda mı hissediyorsun kendini?
Bazen öyle hissediyorum. Bilmediğim zaman utanıyorum.
Ama kimse bilemez her şeyi.
Bilim adamları bilir.
Onlarda bilemez.
Evet, Einstein 145 puan almıştı. Ben test olacağım. 145'ten fazla alacağım.
Rakamları çok seviyormuşsun. Sayılar nereye kadar gidiyor?
Sonsuza kadar.
Sonsuz nedir?
Uçsuz bucaksız olmak. Uzay gibi.
Mutluluk nedir?
Rahat yaşamak bence mutluluktur.
Senin gibi tatlı bir çocuğun korkuları da var mıdır acaba?
Var. Maçlarda faul yapmadan ceza almak. Bir de suçsuz yere dayak yemek.
Hayal kurar mısın?
Hayır. Ama belki cumhurbaşkanı olurum. Tabii şansım düşerse.
Cumhurbaşkanımız nasıl bir insan?
Saçsız.
Başka eksiği var mı?
Yok. Şimdi var desem onları söylemek zorunda kalacağım.
Hadi söyle.
Enflasyonu düşürmemesi.
Bu cumhurbaşkanının görevi değil ki.
Görevi. Milletvekillerine süper maaş, memurlara düşük zam. Olur mu?
Sihirli değnek
En çok hangi sanatçıyı seviyorsun?
Mahsun'u. Savaşla ilgili kaseti var ya, onu.
Elinde sihirli değnek olsaydı, dünyayı nasıl değiştirirdin?
Değiştiremem o Allah'ın işi.
Başbakan'dan bir isteğin var mı?
Var. Enflasyonun düşmesi.
Bu seni nasıl etkileyecek?
Ucuzluk olacak, şurada Arıcan shopping var oradan ucuz şeyler alırım. Mesela Ezo gelin çorbası.
Başka şey almak istemiyor musun?
Bir de bulgur pilavı. Zaten orada hep çamaşır suları, yemekler falan var.
Hiç hamburger yedin mi?
Ben yemedim. Abim yedi. Bir çeşit ekmek arasında köfte.
Biraz oyuncaklarından konuşalım.
Yok ki. Bir tane topum var.
Olsun, top en güzeli. Peki, bisiklet ister miydin?
Ben bisiklette dengede duramam, düşerim.
Galiba seni çok sıktım.
Evet. Ben artık top oynamak istiyorum.