Mahkûmlar kapıları kırarak kaçmış

Van'da meydana gelen 7,2'lik depremin ardından kentte bulunan cezaevinde kalan mahkumların hücrelerinde mahsur kaldıkları ortaya çıktı. Hücrelerinde mahsur kalan mahkumlar isyan çıkararak avluya çıkmış. Cezaevinin duvarlarını kırmayı başaran çoğunluğu ömür boyu hapis cezası alan 300 civarında mahkum, duvardan atlayarak kaçtı. Kaçan mahkumların büyük bir kısmı geri dönmedi.

Deprem anında Van Cezaevi'nde kalan mahkumların yıkılan duvarı geçerek kaçtıkları haberlere konu oldu. Yetkililer, mahkumların güvenlikleri için avluya çıkarıldıklarını, bu arada yıkılan duvarı fark ederek kaçtıklarını açıklamıştı. Ancak mahkumların deprem anında hücrelerinde mahsur kaldıkları ve isyan çıkararak avluya çıkmayı başardıkları anlaşıldı. Zaman'ın ulaştığı bilgiye göre kaçan mahkumların büyük bir kısmı da geri dönmedi. Dönmeyenlerin çoğunluğunu ömür boyu hapis cezası almış mahkumlar oluşturuyor. Kaçarak geri dönmeyen mahkum sayısının 300 civarında olduğu belirtiliyor.

Cezaevi yetkilileriyle temas kuran Zaman, elde ettiği gayri resmi bilgileri, daha sonra cezaevi önünde yakınlarının başka cezaevlerine nakledilişine tanık olan mahkum yakınlarına da doğrulattı. Adlarını veren ancak fotoğraflarının çekilmesini istemeyen mahkum yakınlarının paylaştığı bilgiye göre olaylar şöyle gelişti:

Depremin birinci günü, sarsıntının şiddetiyle bütün gardiyanlar avluya çıktı. Mahkumlar ise içeride kilitli kaldı. Göz göre göre ölüme terk edildiklerini düşünen mahkumlar isyan çıkararak kapıları kırdı. Yaşananlar üzerine cezaevi yönetimi de diğer koğuşların kapılarını açmak durumunda kaldı. Bu sayede yaklaşık bin mahkum avluya çıktı. Mahkumların bir kısmı deprem paniğiyle yıkılan istinat duvarından atlayarak kaçma teşebbüsünde bulunurken, askerler havaya ateş açarak onları engellemeye çalıştı. Bu sırada kaçmayanlara zarar vermemek adına mahkumların üzerine doğrudan ateş açılmaktan kaçınıldı. İstinat duvarının yıkılmasa da üzerinden atlanabilecek yükseklikte olduğu belirtiliyor.

Kaçan toplam mahkum sayısı konusunda farklı rakamlar dile getirildi. Bir yetkili, "340 kişi kaçtı, 40'ı geri döndü, diğerlerinden haber yok." derken, mahkum yakınları kaçanların sayısını 470 olarak veriyor. Bunların sadece 100'ünün geri döndüğü anlatılıyor. Mahkum yakınları yaşananları şu şekilde anlatıyor: E.B: "Kardeşim deprem günü korkudan kaçmış. Üç kapıyı kırarak dışarı çıkmış. Eve geldi. Deprem olduktan sonra bazı duvarlar yıkıldı. Ama biz koğuşumuzda kapalı kaldık.Arkadaşlarımızla birlikte kapıyı kırdık. Bu sayede avluya çıktık. İçeride ölebilirdik. Kalabalık olunca gardiyanlar ve askerler bir şey yapamadı. Kimisi mahkum kapıdan, kimisi de duvarlardan atlayıp kaçtı."

A.S: "Kardeşim gardiyanların kendilerinden önce kaçtığını anlattı. Onlar da kapıları kırarak dışarı çıkmış. Deprem günü panikle herkes kendi derdine düşmüş. Askerler ve gardiyanlar dışarı çıkmış. Mahkumlar içeride kapalı kalmış. Deprem geçtikten sonra kaçan kaçmış. Özellikle müebbet mahkumları kaçmış, cezası az olanlar cezaevine geri dönmüş. Benim kardeşim de geldi. İki yılı vardı ona geri dönmesini söyledim, buraya kendim getirdim bıraktım."

AVLUYA ÇIKARILMAYAN KADIN MAHKUMLAR: EL ELE TUTUŞUP DUA ETTİK

Bir kadın mahkumun ağabeyi yaşananları şöyle anlattı: "Dün öğle saatlerinde ziyaretine gittim. Rengi solmuş haldeydi. Korktun mu, diye sordum. Abi depremin olduğu gün erkekler kendilerini dışarı atmış, biz ise içeride kapalı kaldık. Demirlere vurduk ama açmadılar. Deprem esnasında 21 kadın el ele tutuştuk. Allah'a dua ettik. Deprem bittikten sonra gelip bizi avluya çıkardılar. Erkekler ise gardiyanlarla kavga etmişler, o şekilde avluya çıkmışlar. O gece pazar olduğu için 15 tane nöbetçi asker varmış. Onlar da bin mahkuma bir şey yapamamış. Askerler 'mahkumlara kurşun sıkamam.' deyip kenara çekilmiş."

Haber: Nuriye Akman, Mehmet Ali Poyraz - VAN
Tarih: 27 Ekim 2011